W grudniu parapet babci jest najbardziej zastawiony i zarazem najbardziej obciążony. Światła jest mało, kaloryfery wysuszają powietrze, a mroźny poranek sprawia, że nawet przewiezienie doniczki do jej mieszkania staje się ryzykowne. Sprawdziliśmy, które rośliny i akcesoria są rozsądnym prezentem na święta dla mamy lub babci, która kocha rośliny.
Zimą wybór się zawęża. Większość roślin doniczkowych odpoczywa, ale kilka kwitnie właśnie w okolicach Bożego Narodzenia, a inne można podarować z myślą o wiośnie. Te warto pakować, bo nie potrzebują letniego światła.
Druga połowa decyzji jest praktyczna. Osoba z zieloną ręką rzadko potrzebuje kolejnych roślin. Brakuje jej raczej lepszych warunków dla tych, które już ma: więcej światła, łatwiejszego podlewania albo miejsca, którego na parapecie już nie ma.
Dobry prezent na święta dla mamy lub babci, która kocha rośliny, to cebula amarylisa, grudnik, fiołki afrykańskie, doniczki z rozmarynem, tymiankiem i pietruszką na kuchenny parapet, lampa LED do roślin z wyłącznikiem czasowym albo zestaw do przesadzania na wiosnę. Większy prezent to ogród wertykalny na dziewięć roślin. W mróz roślinę trzeba owinąć kilkoma warstwami papieru.
Jakie rośliny kwitną zimą i nadają się na prezent?
Na zimowy prezent najlepiej wybrać rośliny, którym wystarcza grudniowe światło albo które kwitną właśnie teraz. Tabela zbiera cztery pewne propozycje, dostępne w większości centrów ogrodniczych, kwiaciarni i na przedświątecznych targach.
| Roślina | Światło | Temperatura | Podlewanie | Kwitnienie |
|---|---|---|---|---|
| Amarylis (zwartnica) | jasne okno | 18–22 °C | umiarkowane, gdy podłoże przeschnie | ok. 6–10 tygodni po posadzeniu |
| Grudnik (szlumbergera) | jasno, bez południowego słońca | 15–20 °C | gdy wierzchnia warstwa jest sucha | od listopada do stycznia |
| Fiołek afrykański | jasno, światło rozproszone | 18–24 °C | od spodu, letnią wodą | przez większość roku |
| Rozmaryn, tymianek, pietruszka | najjaśniejsze okno | chłodniej, 10–18 °C | oszczędnie zimą | do kuchni |
Amarylis: cebula, która zakwitnie po świętach
Amarylis, czyli zwartnica (Hippeastrum), to jeden z najpewniejszych zimowych prezentów. Cebulę sadzi się tak, by około jednej trzeciej wystawało nad podłoże, w doniczce tylko nieco szerszej od cebuli. Do pojawienia się pędu podlewa się bardzo oszczędnie, potem regularniej.
Podarowany w Wigilię jako cebula do posadzenia lub świeżo posadzony, zakwitnie zwykle pod koniec stycznia lub w lutym. Kwiat pojawi się więc w najszarszej części zimy, gdy choinka dawno zniknie z salonu. Cebule pokryte woskiem kwitną bez podlewania, ale po kwitnieniu są zazwyczaj wyczerpane. Cebula jest trująca dla kotów i psów, dlatego trzeba ją trzymać poza ich zasięgiem.
Grudnik: nie przestawiać, gdy ma pąki
Grudnik, nazywany też kaktusem bożonarodzeniowym (Schlumbergera), nie jest kaktusem pustynnym. Pochodzi z lasów Brazylii, nie lubi południowego słońca i nie powinien całkiem przesychać. Podlewa się go, gdy wierzchnia warstwa podłoża jest sucha.
Gdy zawiąże pąki, powinien zostać na swoim miejscu i nie być obracany. Nagła zmiana światła, temperatury lub przeciąg to najczęstsze przyczyny opadania pąków. Najlepiej dać go babci z od razu wybranym, stałym miejscem.
Fiołki afrykańskie: klasyka babcinego parapetu
Przy wystarczającej ilości światła fiołki afrykańskie (sępolie) kwitną przez większą część roku i pozostają niewielkie. Podlewa się je od spodu letnią wodą, a po mniej więcej pół godzinie wylewa resztę z podstawki. Zimna woda na liściach zostawia jasne plamy.
Jeśli babcia uprawia fiołki od lat, ucieszy ją nowy kolor kwiatów albo doniczka z rezerwuarem wody.
Zioła na kuchenny parapet
Rozmaryn, tymianek i pietruszka to prezent, który przyda się przy każdym niedzielnym obiedzie, od rosołu po pieczeń. Zimą najlepiej czują się na najjaśniejszym i nieco chłodniejszym oknie, a nie na parapecie tuż nad kaloryferem. Rozmaryn zimą podlewa się oszczędnie, bo w mokrym podłożu jego korzenie szybko gniją.
Zioła w doniczkach z supermarketu są wysiane bardzo gęsto. Po podzieleniu na dwie lub trzy doniczki wytrzymają znacznie dłużej. Jak uprawiać je później na zewnątrz, opisaliśmy w poradniku o ogródku ziołowym na balkonie.
Jakie akcesoria pomagają roślinom przetrwać zimę?
Od listopada do lutego ziołom brakuje światła nawet przy południowym oknie. Lampa LED do roślin z wyłącznikiem czasowym nad półką z ziołami lub fiołkami wydłuża dzień do 10–12 godzin i sama się włącza i wyłącza. Do salonu warto wybrać ciepłe białe światło.
Zestaw do przesadzania z dobrym podłożem, kilkoma doniczkami z otworami odpływowymi, małą łopatką i rękawiczkami to prezent z odroczonym działaniem. Większość roślin doniczkowych najlepiej przesadzać wiosną, gdy znów zaczynają rosnąć, więc babcia skorzysta z niego w marcu. Zimą przesadza się tylko roślinę, która naprawdę tego potrzebuje.
Czy ogród wertykalny to dobry większy prezent na święta?
Jeśli mamie lub babci zabrakło miejsca na parapecie, ogród wertykalny rozwiązuje właśnie ten problem. Ogród wertykalny bez wiercenia opiera się na teleskopowym drążku rozpieranym między podłogą a sufitem, więc sprawdzi się także w wynajmowanym mieszkaniu. Drążek można wydłużyć do 285 cm.
Na mniej niż metrze kwadratowym podłogi mieści dziewięć roślin. Każda doniczka ma rezerwuar na 300 ml wody, więc wystarczy podlewać raz lub dwa razy w tygodniu. Zimą może stać przy oknie w salonie ze storczykami i roślinami doniczkowymi, wiosną można go przenieść na balkon z ziołami. Urban Planty ogród wertykalny kosztuje 649 zł z darmową wysyłką.
Jak zapakować i przewieźć roślinę w mróz?
Większość roślin doniczkowych pochodzi z ciepłych krajów. Już krótka chwila w temperaturze bliskiej zera może uszkodzić liście, a szkoda często ujawnia się dopiero po kilku dniach jako ciemne, miękkie plamy. Kilka prostych kroków chroni roślinę w mroźny grudniowy poranek.
- Owinąć roślinę razem z doniczką dwiema lub trzema warstwami gazety albo szarego papieru, formując rożek zamknięty u góry.
- Postawić zapakowaną roślinę w papierowej torbie lub kartonie, żeby nie przewróciła się w drodze.
- Najpierw nagrzać samochód i nie zostawiać rośliny w zimnym aucie podczas dalszych zakupów.
- Zaraz po przyjeździe rozpakować i postawić w jasnym miejscu, ale nie tuż przy kaloryferze.
- Podlać dopiero, gdy podłoże przeschnie. Mokre podłoże na chłodzie dodatkowo wychładza korzenie.
Kiedy zamówić prezent na święta, żeby dotarł na czas?
Żywe rośliny zimą lepiej kupić w pobliskiej kwiaciarni lub centrum ogrodniczym i zawieźć samemu. Paczka w mrozie im nie służy. Akcesoria i ogród wertykalny warto zamówić co najmniej dwa tygodnie przed świętami, zanim zacznie się przedświąteczny szczyt.
Bardziej ogólne pomysły na Dzień Matki czy urodziny zebraliśmy w artykule prezent dla mamy, która kocha rośliny. Lista świąteczna jest krótsza, bo musi uwzględniać krótkie dni i mróz.
Jak wybrać w zależności od tego, gdzie mieszka?
- Babcia w domu z chłodniejszymi pokojami: rozmaryn, tymianek i grudnik, którym odpowiada temperatura około 15 °C.
- Mama w ciepłym mieszkaniu w bloku: amarylis, fiołki afrykańskie i lampa LED, która uzupełni brakujące światło.
- Parapet już pełny: ogród wertykalny albo doniczki z rezerwuarem wody, a nie kolejna roślina.
- Mama, która lubi gotować: zioła na kuchenny parapet i worek dobrego podłoża na wiosnę.
Dobry prezent na święta dla mamy i babci to taki, który pomaga ich roślinom przetrwać zimę. Przed zakupem warto spojrzeć na parapet. Najczęściej brakuje na nim światła albo miejsca, a nie kolejnej doniczki.
Frequently asked questions
Jaka roślina jest najlepszym prezentem na święta dla babci?
Najpewniejsze są grudnik i amarylis. Oba kwitną zimą i wymagają niewiele pielęgnacji, jeśli stoją w jasnym miejscu, z dala od przeciągów.
Dlaczego grudnik zrzuca pąki?
Najczęściej dlatego, że został przestawiony, obrócony albo wystawiony na przeciąg lub nagłą zmianę temperatury. Gdy ma pąki, powinien stać w jednym miejscu.
Kiedy zakwitnie amarylis podarowany na święta?
Amarylis kwitnie zwykle sześć do dziesięciu tygodni po posadzeniu. Cebula posadzona w okolicach świąt zakwitnie więc w styczniu lub lutym.
Jak przewieźć roślinę doniczkową, gdy na dworze jest mróz?
Owinąć ją kilkoma warstwami papieru, wstawić do torby lub kartonu, jechać nagrzanym samochodem i rozpakować zaraz po przyjeździe. Nie zostawiać jej w zimnym aucie.
Kiedy zamówić prezent na święta przez internet?
Akcesoria i większe prezenty, takie jak ogród wertykalny, najlepiej zamówić co najmniej dwa tygodnie przed świętami. Żywe rośliny zimą lepiej kupić na miejscu.
