Rośliny do ciemnych pomieszczeń: 8 gatunków do pokoju od północy

W grudniu dzień w Warszawie trwa niespełna osiem godzin, a do pokoju z oknem od północy słońce nie zagląda wcale. Część roślin doniczkowych znosi to bez problemu, inne powoli marnieją aż do wiosny. Sprawdziliśmy, jak zmierzyć światło w mieszkaniu i które gatunki naprawdę radzą sobie w cieniu.

Napis „toleruje cień” na etykiecie w markecie ogrodniczym zwykle oznacza tylko, że roślina nie lubi ostrego słońca. Nie gwarantuje, że będzie rosła trzy metry od północnego okna. Różnica między parapetem a środkiem pokoju jest znacznie większa, niż podpowiada oko.

Dobra wiadomość jest taka, że część gatunków rośnie w naturze w runie leśnym albo w cieniu skał i krzewów. Przy niewielkiej ilości światła rosną wolno, ale stabilnie, pod warunkiem że nie są przelewane.

Co właściwie oznacza „mało światła” dla rośliny?

Światło mierzy się w luksach. Latem w południe na zewnątrz jest go ponad 100 000 luksów, a przy północnym oknie zimą zaledwie od kilkuset do kilku tysięcy. Oko się przyzwyczaja, roślina nie.

Ogrodnicy stosują przybliżony podział: mało światła to około 500–1000 luksów, światło umiarkowane 1000–2500 luksów, jasne rozproszone powyżej 2500 luksów. Poniżej mniej więcej 250 luksów nawet najbardziej odporne gatunki jedynie wegetują.

Żadna roślina nie żyje w ciemności. Łazienka bez okna czy przedpokój oświetlany tylko wieczorem nie nadają się dla żadnej rośliny bez lampy.

Jak zmierzyć światło w mieszkaniu?

Profesjonalny luksomierz nie jest potrzebny. Wystarczą miarka, własny cień i smartfon.

• Odległość od okna. Światła szybko ubywa w miarę oddalania się od szyby. Dwa metry od okna często dociera mniej niż jedna czwarta tego, co przy samej szybie.
• Test cienia. W południe trzeba trzymać dłoń 30 cm nad wybranym miejscem. Ostry cień oznacza mocne światło, miękki i rozmyty umiarkowane, ledwo widoczny mało światła.
• Widok na niebo. Jeśli z miejsca, w którym stoi roślina, nie widać skrawka nieba, światła jest za mało dla większości gatunków.
• Aplikacja do pomiaru luksów. Darmowe aplikacje korzystają z czujnika telefonu. Nie są dokładne, ale wystarczą, by porównać dwa miejsca w tym samym pokoju.
• Strona świata. Okna północne dają równe, rozproszone światło bez słońca. Wschodnie wpuszczają łagodne poranne słońce, zachodnie cieplejsze popołudniowe. Południowe są najjaśniejsze.

Jakie rośliny naprawdę znoszą mało światła?

Poniższe osiem gatunków sprawdza się najlepiej. Rosną wolniej niż w jasnym miejscu, ale pozostają zdrowe i zielone.

• Zamiokulkas zamiolistny (Zamioculcas zamiifolia). Magazynuje wodę w podziemnych kłączach, więc wybacza zapomniane podlewanie. W cieniu wypuszcza tylko kilka nowych pędów rocznie i jest to normalne.
• Sansewieria, czyli wężownica (Dracaena trifasciata). Znosi suche powietrze od kaloryfera i niewielką ilość światła. Zimą wystarcza jej podlewanie co trzy, cztery tygodnie.

• Epipremnum złociste (Epipremnum aureum), często nazywane scindapsusem. Najbardziej elastyczna roślina zwisająca. Odmiany pstre tracą w cieniu część żółtych lub białych plam, zielone radzą sobie lepiej.
• Filodendron pnący (Philodendron hederaceum, dawniej P. scandens). Sercowate liście, szybki wzrost, ładnie zwisa z półki. Pielęgnacja jest podobna jak w przypadku epipremnum.
• Aspidistra wyniosła (Aspidistra elatior). Dawniej często stała na klatkach schodowych i korytarzach urzędów. Ze wszystkich gatunków zadowala się najmniejszą ilością światła i znosi chłód do około 7°C.
• Skrzydłokwiat (Spathiphyllum). W cieniu rośnie dobrze, ale kwitnie rzadko, bo do kwitnienia potrzebuje umiarkowanego światła. Przesuszony opuszcza liście i szybko odżywa po podlaniu.
• Aglaonema (Aglaonema). Ciemnozielone odmiany nadają się do cienia, czerwone i różowe potrzebują więcej światła. Nie lubi temperatur poniżej 15°C.
• Chamedorea wytworna (Chamaedorea elegans). Niewielka palma z runa leśnego, jedna z nielicznych, które dobrze rosną z dala od okna.

Częstym nieporozumieniem jest adiantum, czyli niekropień (Adiantum), sprzedawane jako roślina do cienia. W rzeczywistości potrzebuje jasnego rozproszonego światła i wysokiej wilgotności powietrza. W ciemnym, ogrzewanym pokoju zasycha w ciągu kilku tygodni.

Jak często podlewać i które rośliny są trujące dla kotów i psów?

Częstotliwość podlewania jest orientacyjna i dotyczy zimy w ogrzewanym mieszkaniu. Przed każdym podlaniem warto sprawdzić podłoże palcem. Dane o toksyczności pochodzą z listy amerykańskiej organizacji ASPCA.

Zamiokulkas, epipremnum, filodendron, skrzydłokwiat i aglaonema zawierają kryształy szczawianu wapnia, które podrażniają pyszczek i mogą wywołać ślinienie się oraz wymioty. Sansewieria zawiera saponiny podrażniające żołądek. Skrzydłokwiat, mimo angielskiej nazwy „peace lily”, nie jest prawdziwą lilią i nie powoduje u kotów niewydolności nerek typowej dla rodzaju Lilium. Mimo to lepiej ustawić go poza ich zasięgiem.

Dlaczego rośliny w ciemnych pomieszczeniach usychają lub gniją?

1. Za dużo wody. W cieniu roślina zużywa dużo mniej wody, a podłoże schnie powoli. Korzenie w mokrej ziemi nie mają powietrza i gniją. To zdecydowanie najczęstsza przyczyna.
2. Doniczki bez otworów. Woda zbiera się na dnie. Najlepiej używać plastikowej doniczki z otworami wstawionej do osłonki.
3. Za duża doniczka. Więcej podłoża zatrzymuje więcej wilgoci, niż korzenie zdołają pobrać. Przesadza się tylko do doniczki o rozmiar większej.
4. Nawożenie zimą. Od listopada do lutego rośliny w cieniu prawie nie rosną. Nawóz gromadzi się w podłożu i może uszkodzić korzenie.
5. Zakurzone liście. Kurz odbiera kolejną porcję światła. Liście warto raz w miesiącu przetrzeć wilgotną ściereczką.
6. Ciągłe przestawianie. Roślina przyzwyczaja się do nowego światła przez kilka tygodni. Lepiej co jakiś czas obrócić doniczkę o ćwierć obrotu.

Kiedy przydaje się lampa do roślin?

Lampa ma sens, gdy roślina stoi dalej niż trzy metry od okna, w pomieszczeniu bez okna albo gdy w pokoju od północy mają rosnąć gatunki bardziej wymagające, na przykład zioła. Zioła potrzebują dużo światła, o czym piszemy w poradniku o ogródku ziołowym na balkonie.

Najlepiej wybrać lampę LED o pełnym spektrum z wyłącznikiem czasowym. Rośliny potrzebują około 10–12 godzin światła dziennie, a potem ciemności. Odległość od liści zależy od mocy lampy, przy małych modelach to zwykle 20–40 cm. Warto trzymać się zaleceń producenta.

Jak zmieścić więcej roślin na najjaśniejszym metrze kwadratowym?

W ciemnym mieszkaniu najcenniejsze jest miejsce tuż przy oknie. Rośliny stojące na podłodze poniżej parapetu dostają wyraźnie mniej światła niż te na wysokości szyby, dlatego opłaca się iść w górę.

Ogród wertykalny bez wiercenia mocuje się teleskopowym drążkiem rozpartym między podłogą a sufitem, więc sprawdzi się także w wynajmowanym mieszkaniu. Na mniej niż metrze kwadratowym podłogi przy oknie mieści dziewięć doniczek. Rośliny bardziej wymagające trafiają na wysokość okna, gatunki cieniolubne niżej. Urban Planty ogród wertykalny kosztuje 649 zł z darmową dostawą.

Każda doniczka ma zbiorniczek na 300 ml wody. W przypadku zamiokulkasa i sansewierii zimą uzupełnia się go rzadziej, po sprawdzeniu podłoża. Więcej o ustawieniu w mieszkaniu w poradniku o ogrodzie wertykalnym na balkonie i w domu.

Gotowy na swój ogród?

Na małej przestrzeni.
I do tego pięknie.

System wertykalny  ·  Chroniony patentem  ·  9 ziół  ·  Bez wiercenia

Discover Urban Planty →

★ 4.9/5  ·  ponad 800 zadowolonych klientów