Roślina doniczkowa żyje w kilku litrach podłoża, a składniki pokarmowe wyczerpują się w nim w ciągu kilku miesięcy. Nawóz je uzupełnia, ale rośliny częściej cierpią z powodu nadmiaru niż niedoboru. Wyjaśniamy, co oznaczają liczby na butelce, kiedy nawozić i ile wystarczy.
Świeże podłoże do roślin doniczkowych jest zwykle nawiezione na pierwsze sześć do ośmiu tygodni. Potem każde podlewanie wypłukuje część składników przez otwory odpływowe, a resztę pobierają korzenie. W drugim sezonie w tej samej doniczce większości roślin niewiele już zostaje.
Rośliny doniczkowe nawozi się od marca do września, gdy rosną, a zimą przerywa się nawożenie lub ogranicza do minimum. Nawóz płynny stosuje się w połowie dawki z etykiety co dwa do czterech tygodni, zawsze na wilgotne podłoże. Kaktusy i storczyki potrzebują mniej, cytrusy więcej. Kilka razy w roku warto przepłukać doniczkę czystą wodą.
Co oznaczają liczby NPK na nawozie?
Na każdym opakowaniu nawozu są trzy liczby, na przykład 7-3-6. To procentowa zawartość azotu (N), fosforu (P, w przeliczeniu na P2O5) i potasu (K, w przeliczeniu na K2O). Butelka z oznaczeniem 7-3-6 zawiera więc około 7 procent azotu.
Azot pobudza wzrost liści i pędów, dlatego nawozy do roślin zielonych mają go więcej. Fosfor wspiera korzenie i kwitnienie. Potas pomaga roślinie gospodarować wodą i jest ważny dla kwiatów i owoców, stąd jego wyższa zawartość w nawozach do roślin kwitnących i pomidorów.
Dobre nawozy zawierają też mikroelementy, takie jak żelazo i magnez. W większości domów wystarczy jeden zrównoważony nawóz uniwersalny dla prawie wszystkich roślin.
Kiedy nawozić rośliny doniczkowe?
Nawozi się wtedy, gdy roślina rośnie. W Polsce to mniej więcej okres od marca do września, gdy dni są wystarczająco długie na nowe liście. Warto zacząć, gdy wiosną pojawiają się nowe przyrosty, i stopniowo kończyć w październiku.
Od listopada do lutego większość roślin doniczkowych prawie nie rośnie. Składniki, których nie pobiorą, zostają w podłożu w postaci soli. Zimą nawożenie się przerywa albo roślinom, które wyraźnie rosną dalej, na przykład pod lampą do roślin, podaje się najwyżej ćwierć dawki raz w miesiącu.
Nie należy nawozić rośliny świeżo przesadzonej przez około sześć tygodni, rośliny z całkiem suchym podłożem ani rośliny chorej lub po gniciu korzeni. Osłabiona roślina potrzebuje lepszych warunków, a nie więcej nawozu.
Jak często i ile nawozu?
Większość roślin zielonych i kwitnących nawozi się w sezonie wegetacyjnym co dwa do czterech tygodni, w połowie dawki z etykiety. Producent podaje dawkę maksymalną, a rośliny w mieszkaniu, przy umiarkowanym świetle, rzadko jej potrzebują.
W praktyce to na przykład 5 ml zamiast 10 ml na litr wody. Lepiej odmierzać nakrętką niż na oko. Jeśli podłoże jest suche, najpierw podlewa się roślinę czystą wodą, a dopiero potem roztworem nawozu, żeby nie trafił na suche korzenie.
| Grupa roślin | Nawóz | Od marca do września | Zimą |
|---|---|---|---|
| Rośliny zielone (monstera, epipremnum, fikus sprężysty) | uniwersalny płynny, pół dawki | co 2 do 3 tygodni | bez nawożenia |
| Rośliny kwitnące (skrzydłokwiat, anturium, fiołek afrykański) | do roślin kwitnących, pół dawki | co 2 tygodnie | tylko w czasie kwitnienia |
| Storczyk falenopsis | do storczyków, ćwierć do pół dawki | co 2 do 3 tygodni | raz w miesiącu lub wcale |
| Kaktusy i sukulenty | do kaktusów, pół dawki | co 4 do 6 tygodni, od maja do sierpnia | bez nawożenia |
| Cytrusy w donicy | do cytrusów, dawka z etykiety | co 1 do 2 tygodni | bez nawożenia, jeśli zimują w chłodzie |
| Zioła na parapecie | uniwersalny lub organiczny płynny, pół dawki | co 2 tygodnie | raz w miesiącu, jeśli rosną |
Nawóz płynny, pałeczki czy granulat: co wybrać?
Nawóz płynny najłatwiej kontrolować. Działa od razu i można go odstawić, gdy tylko pojawi się problem.
Pałeczki nawozowe wbija się w podłoże, a składniki uwalniają się powoli, zależnie od produktu zwykle przez dwa do trzech miesięcy. Są wygodne, ale wokół pałeczki stężenie jest wysokie, a reszta doniczki dostaje mało, więc pobliskie korzenie mogą się poparzyć.
Otoczkowany granulat o spowolnionym działaniu miesza się z podłożem przy przesadzaniu lub rozsypuje na powierzchni. Działa od trzech do sześciu miesięcy, w ciepłym podłożu szybciej. Jesienią nie należy go już dodawać.
Czy cytrusy, storczyki i kaktusy potrzebują specjalnego nawozu?
Cytryny i inne cytrusy w donicach mają duże wymagania. Potrzebują więcej azotu oraz regularnie żelaza i magnezu, inaczej młode liście żółkną między zielonymi nerwami. Specjalny nawóz do cytrusów w dawce z etykiety opłaca się od wiosny do końca lata. Zimujące w temperaturze 5 do 12 °C nie wymagają nawożenia.
Falenopsisy rosną w korze, która prawie nie zatrzymuje składników, a ich korzenie są wrażliwe na sole. Zasada brzmi: słabo i regularnie, czyli ćwierć do pół dawki co dwa do trzech tygodni, dopóki pojawiają się nowe liście lub korzenie.
Kaktusy i sukulenty rosną powoli i potrzebują niewiele. Trzy lub cztery dawki nawozu do kaktusów z małą ilością azotu między majem a sierpniem w zupełności wystarczą. Nadmiar azotu sprawia, że stają się miękkie, blade i wyciągnięte.
Jak rozpoznać nadmiar lub niedobór nawozu?
Przenawożenie
- brązowe, zaschnięte końcówki i brzegi liści, najpierw na starszych liściach
- biały nalot na powierzchni podłoża lub na brzegu doniczki
- roślina więdnie mimo wilgotnego podłoża, bo sole uszkadzają korzenie
- miękkie, wydłużone pędy, które przyciągają mszyce
Niedobór składników
- starsze, dolne liście równomiernie bledną lub żółkną, a nowe pozostają zielone
- nowe liście są wyraźnie mniejsze od starych
- latem wzrost staje, choć światło i podlewanie są właściwe
- rośliny kwitnące zawiązują mało pąków albo wcale
Żółte liście nie zawsze oznaczają brak składników. Najczęściej przyczyną jest podlewanie, więc najpierw warto sprawdzić właśnie je. W poradniku o podlewaniu roślin doniczkowych wyjaśniamy, jak ocenić podłoże, zanim sięgnie się po nawóz.
Skąd się bierze biały nalot i jak przepłukać doniczkę?
Biały lub żółtawy nalot na podłożu i na doniczkach z terakoty to mieszanina kamienia z wody z kranu i soli z nawozu. W wielu regionach Polski woda wodociągowa jest średnio twarda lub twarda, więc nalot pojawia się już po jednym lub dwóch sezonach.
- Jeśli powierzchnia jest pokryta skorupą, zbiera się górne 1 do 2 cm podłoża i zastępuje świeżym.
- W wannie lub pod prysznicem powoli przelewa się przez doniczkę wodę o temperaturze pokojowej, mniej więcej dwukrotność objętości doniczki, i pozwala jej całkowicie odcieknąć.
- Zabieg powtarza się w sezonie co dwa do trzech miesięcy, a przez kolejne dwa tygodnie się nie nawozi.
- Puste doniczki z terakoty myje się z zewnątrz roztworem jednej części octu i czterech części wody.
Czy fusy z kawy, skorupki jajek i skórki od banana nawożą rośliny?
Tylko w bardzo małym stopniu, a w doniczce przysparzają więcej kłopotów, niż rozwiązują. Zużyte fusy z kawy zawierają trochę azotu, ale rozkładają się powoli, tworzą na powierzchni warstwę odpychającą wodę, pleśnieją i przyciągają ziemiórki. Nie zakwaszają też podłoża w zauważalnym stopniu.
Skorupki jajek to głównie węglan wapnia. W doniczce rozkładają się tak wolno, że w ciągu sezonu nie wnoszą praktycznie nic, a twarda woda z kranu i tak dostarcza dużo wapnia. Skórki od banana zawierają potas, ale na powierzchni podłoża gniją, brzydko pachną i wabią muszki owocówki.
Nawożenie organiczne w mieszkaniu jest jednak możliwe. Płynne nawozy organiczne na bazie wyciągów roślinnych działają podobnie jak mineralne, tylko nieco wolniej. Biohumus można wiosną wymieszać z wierzchnią warstwą podłoża, łyżkę lub dwie na doniczkę o średnicy 15 cm. Resztki z kuchni lepiej oddać do kompostownika lub brązowego pojemnika na bioodpady.
Nawożenie w małych doniczkach i w ogrodzie wertykalnym
Im mniejsza doniczka, tym szybciej kończą się składniki. Zioła i rośliny liściowe w doniczkach o pojemności kilkuset mililitrów latem dobrze reagują na płynny nawóz w połowie dawki co dwa tygodnie. Dotyczy to także ogrodu wertykalnego bez wiercenia, takiego jak Urban Planty ogród wertykalny, w którym dziewięć roślin rośnie w doniczkach z rezerwuarem wody o pojemności 300 ml: rozcieńczony nawóz dodaje się do wody przy co drugim uzupełnianiu. Co w nim posadzić, podpowiada nasza lista roślin doniczkowych łatwych w uprawie.
Frequently asked questions
Kiedy kończy się nawożenie roślin doniczkowych?
Nawożenie roślin doniczkowych kończy się w październiku i wznawia w marcu, gdy pojawiają się nowe przyrosty. Zimą większość roślin doniczkowych prawie nie rośnie, więc niewykorzystany nawóz gromadzi się w podłożu jako sole.
Jak rozcieńczać nawóz do roślin doniczkowych?
Dla większości roślin doniczkowych wystarczy połowa dawki z etykiety, na przykład 5 ml zamiast 10 ml na litr wody. Storczyki dostają ćwierć do pół dawki, a cytrusy latem pełną dawkę.
Czy pałeczki nawozowe są dobre dla roślin doniczkowych?
Pałeczki nawozowe sprawdzają się, gdy chce się nawozić rzadziej, ale uwalniają składniki nierównomiernie. Korzenie przy pałeczce mogą się poparzyć, dlatego nawóz płynny łatwiej dawkować.
Czy fusy z kawy są dobrym nawozem do roślin doniczkowych?
Fusy z kawy to słaby nawóz do roślin doniczkowych. Zawierają mało dostępnego azotu, tworzą skorupę na podłożu, pleśnieją i przyciągają ziemiórki, więc lepiej wrzucić je do kompostu.
Czy nawozić roślinę po przesadzeniu?
Roślina po przesadzeniu nie potrzebuje nawozu przez około sześć tygodni, bo świeże podłoże zawiera już składniki pokarmowe.
