Więcej roślin doniczkowych ginie od nadmiaru wody niż od suszy. Zasada „raz w tygodniu” jest wygodna, ale roślina nie zna kalendarza. Wyjaśniamy, jak sprawdzić, czy naprawdę potrzebuje wody, i jak podlewać, żeby korzenie dostały i wodę, i powietrze.
Zapotrzebowanie na wodę zależy od gatunku, światła, wielkości i materiału doniczki oraz pory roku. Fikus sprężysty przy południowym oknie w lipcu pije co kilka dni. Ta sama roślina przy oknie od północy w grudniu może potrzebować wody raz na dwa tygodnie.
Zamiast trzymać się daty, lepiej nauczyć się czytać podłoże. Wystarczy do tego palec i kilka tygodni uważnej obserwacji.
Rośliny doniczkowe podlewa się wtedy, gdy podłoże przeschnie na głębokość 2 do 3 centymetrów, a nie w stały dzień tygodnia. Należy podlewać obficie, aż woda wypłynie otworami w dnie, a po 15 do 20 minutach wylać nadmiar z podstawki. Zimą podlewa się rzadziej, wodą o temperaturze pokojowej. Sukulenty muszą całkiem przeschnąć, paprocie lubią stałą wilgoć.
Jak często podlewać rośliny doniczkowe?
Jednej odpowiedzi nie ma, ale częstotliwość wyznaczają cztery czynniki. Pierwszy to gatunek. Kaktusy, sukulenty i zamiokulkas magazynują wodę w liściach lub kłączach. Paprocie, kalatee i skrzydłokwiat szybko pokazują, że jej brakuje.
Drugi to światło. Roślina na jasnym parapecie rośnie szybciej i zużywa więcej wody. W ciemnym kącie podłoże dłużej pozostaje mokre, więc rośnie ryzyko gnicia korzeni. Gatunki, które dobrze znoszą cień, opisaliśmy w tekście Rośliny do ciemnych pomieszczeń.
Trzeci to doniczka. Mała przesycha w kilka dni, duża w kilka tygodni. Ceramika bez szkliwa oddycha i schnie szybciej niż plastik. Czwarty to pora roku: od kwietnia do września rośliny rosną, od listopada do lutego większość odpoczywa.
| Roślina | Kiedy podlać | Latem | Zimą |
|---|---|---|---|
| Kaktusy, sukulenty | gdy podłoże jest całkiem suche | co 10 do 14 dni | co 3 do 4 tygodni lub rzadziej |
| Zamiokulkas, sansewieria | gdy większość podłoża jest sucha | co 2 tygodnie | co 3 do 4 tygodni |
| Fikus, monstera, epipremnum | gdy wierzchnie 2 do 3 cm są suche | co 5 do 7 dni | co 10 do 14 dni |
| Skrzydłokwiat, paprocie, kalatea | gdy powierzchnia ledwo przeschła | co 3 do 5 dni | co 7 do 10 dni |
| Storczyk (falenopsis) | gdy korzenie są srebrzyste | co 7 do 10 dni | co 10 do 14 dni |
Tabela to tylko punkt wyjścia. Zawsze najpierw warto sprawdzić podłoże.
Jak sprawdzić, czy roślina potrzebuje wody?
Najpewniejszy jest test palcem. Palec wsuwa się w podłoże do drugiego stawu, czyli na 3 do 4 centymetrów. Jeśli ziemia jest tam sucha i nie przykleja się do skóry, czas podlać. Jeśli jest chłodna i wilgotna, można poczekać kilka dni.
Druga metoda to test wagi. Doniczkę warto unieść zaraz po podlaniu i zapamiętać jej ciężar. Gdy podłoże wyschnie, jest wyraźnie lżejsza. Przy dużych donicach pomaga drewniany patyczek do szaszłyków wbity aż do dna: jeśli wychodzi wilgotny, z podlewaniem trzeba poczekać.
Lepiej podlewać często i mało czy rzadko i obficie?
Większość roślin doniczkowych woli rzadkie, ale obfite podlewanie. Wodę wlewa się powoli na całą powierzchnię, aż zacznie wypływać otworami w dnie. Wtedy nawilżona jest cała bryła korzeniowa, a nie tylko wierzchnia warstwa.
Kilka łyżek wody co drugi dzień szkodzi: góra jest stale mokra, a dolne korzenie pozostają suche. Doniczka musi mieć otwór odpływowy. Jeśli roślina stoi w osłonce bez otworu, najlepiej zostawić ją w plastikowej doniczce ze sklepu i do podlewania wyjmować.
Kiedy wylać wodę z podstawki?
Po 15 do 20 minutach trzeba wylać wodę, która została w podstawce lub osłonce. Korzenie stojące w wodzie nie mają dostępu do powietrza i gniją. To częsty powód, dla którego monstera albo fikus nagle zrzucają liście.
Na czym polega podlewanie od dołu i kiedy się sprawdza?
Przy podlewaniu od dołu doniczki stawia się w misce lub w zlewie z 2 do 3 centymetrami wody. Podłoże wciąga ją przez otwory w dnie. Po 20 do 30 minutach, gdy powierzchnia jest wilgotna, doniczki wyjmuje się i zostawia do ocieknięcia.
Metoda sprawdza się przy fiołkach afrykańskich, które nie lubią wody na liściach, przy przesuszonym podłożu, po którym woda z góry spływa wzdłuż ścianek, oraz przy roślinach o gęstych liściach. Raz w miesiącu warto jednak podlać od góry, żeby wypłukać sole z nawozów gromadzące się w wierzchniej warstwie.
Jaką wodą podlewać rośliny doniczkowe?
Woda powinna mieć temperaturę pokojową, około 18 do 22°C. Zimna woda z kranu, która zimą ma nawet 8 do 10°C, szkodzi roślinom tropikalnym i może zostawiać jasne plamy na liściach. Konewkę najlepiej napełnić wieczorem i zostawić na noc.
W wielu polskich miastach woda z kranu jest twarda. Większości roślin to nie przeszkadza, a biały nalot na podłożu i doniczce to jedynie kwestia wyglądu. Storczyki, azalie i kamelie wolą wodę miękką, na przykład deszczówkę lub wodę z dzbanka filtrującego.
Jak podlewać rośliny doniczkowe zimą?
Zimą dzień jest krótki, wzrost zwalnia i roślina zużywa mniej wody. Od listopada do lutego większość roślin zielonych potrzebuje mniej więcej o połowę mniej wody niż latem. Test palcem jest teraz jeszcze ważniejszy, bo kaloryfery wysuszają powierzchnię, a głębiej podłoże może być wciąż mokre.
Wyjątkiem są rośliny kwitnące zimą, jak grudnik i gwiazda betlejemska. Potrzebują równomiernie wilgotnego podłoża, ale nigdy stojącej wody.
Jak rozpoznać nadmiar i niedobór wody?
Objawy bywają podobne, bo w obu przypadkach roślina więdnie. Różnicę pokazuje podłoże.
| Objaw | Za dużo wody | Za mało wody |
|---|---|---|
| Liście | żółte, miękkie, opadają też młode | suche, kruche, brązowe brzegi |
| Więdnięcie | roślina więdnie mimo mokrego podłoża | roślina więdnie, podłoże suche i lekkie |
| Podłoże | stale mokre, pachnie stęchlizną | odstaje od ścianek doniczki |
| Korzenie | brązowe, miękkie, nieprzyjemny zapach | suche, ale jędrne |
| Inne | ziemiórki, pleśń na powierzchni | szybko odżywa po podlaniu |
Przesuszoną roślinę należy obficie podlać albo na pół godziny wstawić do wody. Przy nadmiarze trzeba pozwolić podłożu przeschnąć. Jeśli korzenie są brązowe i miękkie, roślinę wyjmuje się z doniczki, obcina zgniłe korzenie i przesadza do świeżej ziemi.
Czy doniczki z rezerwuarem wody to dobre rozwiązanie?
Doniczki samonawadniające mają w dolnej części zbiornik, z którego podłoże pobiera wodę w miarę potrzeby, przez knot lub warstwę kapilarną. Roślina ma dzięki temu bardziej równą wilgotność.
Najlepiej pasują do roślin lubiących stale wilgotne podłoże: skrzydłokwiatu, paproci, kalatei i ziół, takich jak bazylia i pietruszka. Nie nadają się dla kaktusów i sukulentów. Pusty zbiornik warto napełnić dopiero po dniu lub dwóch, żeby korzenie dostały powietrza.
Na tej samej zasadzie działa ogród wertykalny bez wiercenia. Teleskopowy drążek rozpiera się między podłogą a sufitem, do wysokości 285 cm, i trzyma dziewięć doniczek. Każda ma zbiornik na 300 ml wody, więc podlewa się raz lub dwa razy w tygodniu. Przy jasnym oknie mieści dziewięć roślin na mniej niż 1 m² podłogi. Urban Planty ogród wertykalny kosztuje 649 zł z darmową dostawą.
Jak podlewać rośliny doniczkowe podczas urlopu?
- Do tygodnia: dzień przed wyjazdem obficie podlać i odsunąć rośliny pół metra do metra od okna. W chłodniejszym i bardziej zacienionym miejscu zużywają mniej wody.
- Do dwóch tygodni: rozłożyć w wannie mokry ręcznik i postawić na nim doniczki z otworami. Można też z wiadra z wodą poprowadzić do każdej doniczki bawełniany sznurek.
- Małe rośliny: przykryć przezroczystym foliowym workiem, który nie dotyka liści. Wilgoć zostaje w środku.
- Powyżej dwóch tygodni: poprosić sąsiada i przykleić na doniczkach karteczki z ilością wody dla każdej rośliny.
Frequently asked questions
Jak często podlewać rośliny doniczkowe?
Rośliny doniczkowe podlewa się, gdy podłoże przeschnie na głębokość 2 do 3 centymetrów. Latem u większości roślin zielonych oznacza to co 5 do 7 dni, zimą mniej więcej o połowę rzadziej.
Czy lepiej podlewać rośliny od góry czy od dołu?
Obie metody są dobre, jeśli nawilżona zostaje cała bryła korzeniowa. Podlewanie od dołu sprawdza się przy fiołkach afrykańskich i przesuszonym podłożu, ale raz w miesiącu warto podlać od góry, by wypłukać sole.
Jak długo woda może stać w podstawce?
Woda w podstawce pod rośliną doniczkową nie powinna stać dłużej niż 15 do 20 minut. Potem trzeba ją wylać, bo korzenie bez powietrza zaczynają gnić.
Jaka woda jest najlepsza do podlewania roślin?
Do podlewania roślin doniczkowych najlepsza jest odstana przez noc woda o temperaturze pokojowej. Storczyki i azalie wolą wodę miękką, na przykład deszczówkę.
Jak podlewać rośliny doniczkowe podczas urlopu?
Na tydzień wystarczy obficie podlać rośliny i odsunąć je od okna. Na dwa tygodnie sprawdzi się mokry ręcznik w wannie lub bawełniane sznurki z wiadra, przy dłuższym wyjeździe pomoc sąsiada.
