PL 
English
Italiano
Slovenščina
Čeština
Deutsch
Magyar
Slovenčina
Storczyk falenopsis stoi w każdym supermarkecie i markecie budowlanym, a wiele z nich trafia do kosza, gdy tylko zgubią kwiaty. Szkoda, bo to jedna z najbardziej wyrozumiałych kwitnących roślin doniczkowych. Przy właściwym podlewaniu i kilku chłodniejszych tygodniach jesienią ta sama roślina może zakwitać co roku.
W naturze falenopsis nie rośnie w ziemi, lecz na gałęziach drzew. Grube korzenie oplatają korę, deszcz je przemacza, a potem szybko schną w ruchu powietrza. Niemal każda zasada pielęgnacji w mieszkaniu wynika z tego jednego faktu.
Poniżej opisano, czego potrzebuje na polskim parapecie: od podlewania i kory po pęd po kwitnieniu i stan korzeni.
Storczyk falenopsis potrzebuje jasnego miejsca bez ostrego południowego słońca, przezroczystej doniczki z grubą korą i wody dopiero wtedy, gdy korzenie srebrzeją. Doniczkę zanurza się na 10–15 minut i pozwala wodzie całkowicie spłynąć. Nawozi się słabo. Po kwitnieniu pęd przycina się nad oczkiem albo zostawia. Cztery do sześciu tygodni nocy w 15–18 °C jesienią zwykle wywołuje nowy pęd kwiatowy.
Gdzie postawić storczyka w mieszkaniu?
Najlepszy jest parapet od wschodu lub zachodu. Okno południowe się sprawdzi, jeśli od maja do sierpnia słońce osłabia firanka, bo bezpośrednie południowe słońce za szybą potrafi poparzyć liście w jedno popołudnie. Okno północne jest zwykle zbyt ciemne, by roślina zakwitła ponownie.
O tym, czy światła jest dość, mówią liście. Średnio zielone, lekko oliwkowe są w porządku. Bardzo ciemne i wiotkie oznaczają za mało światła, żółtawe lub czerwonawe plamy za dużo. W ciągu dnia przez cały rok odpowiada mu 18–25 °C.
Zimą warto przysunąć go bliżej szyby, ale tak, by liście nie dotykały zimnego okna. Nigdy nie stawia się go nad kaloryferem.
Jak często podlewać storczyka?
Stałego dnia nie ma. W ogrzewanym mieszkaniu falenopsis latem potrzebuje wody mniej więcej raz w tygodniu, zimą co 10–14 dni, ale decydują korzenie. W przezroczystej doniczce widać je od razu: srebrzystoszare oznaczają suszę, zielone, że wciąż jest w nich woda.
Najpewniejsze jest moczenie, które zwilża korę równomiernie, czego szybki strumień z konewki nie robi. Obowiązuje ta sama zasada co przy podlewaniu roślin doniczkowych: rzadziej, ale porządnie.
- Napełnić miskę lub zlew wodą o temperaturze pokojowej.
- Wstawić przezroczystą doniczkę tak, by woda sięgała tuż poniżej krawędzi kory.
- Zostawić na 10–15 minut, aż korzenie się zazielenią.
- Wyjąć i pozwolić wodzie spływać przez kilka minut. W osłonce nie może zostać woda.
- Jeśli woda zebrała się w środku rozety, tam gdzie schodzą się liście, osuszyć ją ręcznikiem papierowym. Stojąca woda w sercu rośliny może wywołać gnicie.
Zwykła woda z kranu wystarcza większości falenopsisów. Tam, gdzie jest bardzo twarda, jak w wielu miastach na południu Polski, na korze i korzeniach osadza się biały nalot; wtedy od czasu do czasu warto użyć deszczówki lub wody filtrowanej.
Jakie podłoże i jaką doniczkę wybrać dla storczyka?
Nigdy zwykłej ziemi do kwiatów. Falenopsis potrzebuje grubej kory do storczyków, najczęściej sosnowej, w kawałkach około 1–2 cm, sprzedawanej w workach z oznaczeniem dla storczyków. Przez szczeliny do korzeni dociera powietrze, równie ważne jak woda.
Najpraktyczniejsza jest przezroczysta plastikowa doniczka z otworami w dnie i po bokach. Korzenie zawierają chlorofil i korzystają z części światła, a wilgotność i zdrowie korzeni widać na pierwszy rzut oka.
Jak zwiększyć wilgotność powietrza dla storczyka?
Falenopsisowi najlepiej służy wilgotność około 50–60 procent. W sezonie grzewczym, od października do marca, w wielu mieszkaniach spada do 30–40 procent. Pomaga kilka prostych sposobów:
- Ustawić storczyka razem z innymi roślinami doniczkowymi. W grupie utrzymują wokół siebie nieco wilgotniejsze powietrze.
- Postawić doniczkę na tacy z keramzytem i wodą, pilnując, by dno doniczki było nad poziomem wody.
- Nie zraszać kwiatów ani środka rośliny. Na płatkach powstają plamy, a woda w sercu sprzyja gniciu.
Jak często nawozić storczyka?
Mało, ale regularnie. Płynny nawóz do storczyków stosuje się w połowie dawki z etykiety lub słabiej, przy co drugim lub trzecim moczeniu od wiosny do jesieni. Zimą, gdy roślina nie wypuszcza nowych liści, wystarczy raz w miesiącu.
Nawóz dodaje się do wody do moczenia, nigdy na całkiem suche korzenie. Raz w miesiącu storczyka moczy się w samej czystej wodzie, by wypłukać sole.
Co zrobić ze storczykiem po przekwitnięciu?
Gdy opadnie ostatni kwiat, trzeba przyjrzeć się pędowi. Jeśli jest brązowy i suchy, ścina się go przy podstawie. Jeśli wciąż jest zielony, są dwie możliwości.
- Przyciąć nad oczkiem. Odliczyć od dołu dwa lub trzy oczka (małe brązowe pierścienie) i uciąć 1–2 cm nad jednym z nich. Często w ciągu dwóch, trzech miesięcy wyrasta boczny pęd z kilkoma mniejszymi kwiatami, choć nie zawsze.
- Zostawić. Zielony pęd czasem wypuszcza na szczycie nowe pąki albo młodą roślinkę (keiki).
- Ściąć przy podstawie, jeśli roślina ma tylko dwa lub trzy liście albo wygląda na wyczerpaną. Odpocznie, wypuści korzenie i liście, a w kolejnym sezonie zakwitnie mocniej.
Jak sprawić, by storczyk znowu zakwitł?
Sygnałem jest spadek temperatury w nocy. W naturze chłodniejsze noce zapowiadają falenopsisowi porę kwitnienia. W domu zwykle wystarczy cztery do sześciu tygodni nocy w okolicach 15–18 °C, przy dniach w 20–24 °C.
W Polsce najłatwiej o to we wrześniu i październiku, zanim na dobre ruszy ogrzewanie. Dobrze sprawdza się chłodniejsza sypialnia albo słabo ogrzewany pokój. Najlepiej reaguje zdrowa roślina z co najmniej trzema, czterema mocnymi liśćmi.
Nowy pęd kwiatowy na początku przypomina korzeń, ale ma spłaszczony koniec w kształcie rękawiczki z jednym palcem. Od tej chwili do pierwszego otwartego kwiatu mijają zwykle dwa, trzy miesiące.
Kiedy i jak przesadzać storczyka?
Co dwa, trzy lata albo wcześniej, jeśli kora się rozpadła, pachnie stęchlizną lub pozostaje mokra przez kilka dni. Najlepszy moment to czas tuż po kwitnieniu, gdy zaczynają rosnąć nowe korzenie.
- Ostrożnie wyjąć roślinę i otrząsnąć starą korę. Usunąć też kulkę mchu, którą często mają storczyki ze sklepu.
- Nożyczkami przetartymi alkoholem wyciąć wszystkie brązowe, miękkie lub puste w środku korzenie.
- Wybrać przezroczystą doniczkę szerszą od bryły korzeniowej tylko o 1–2 cm.
- Trzymać roślinę tak, by nasada liści była na wysokości brzegu, i wsypać świeżą korę, lekko stukając w doniczkę, by się ułożyła.
- Z pierwszym moczeniem odczekać kilka dni, aby miejsca cięcia na korzeniach przeschły.
Jak odróżnić zdrowe korzenie storczyka od zgniłych?
| Co widać | Co to znaczy | Co zrobić |
|---|---|---|
| Srebrzystoszare, jędrne korzenie | Roślina jest sucha | Moczyć 10–15 minut |
| Zielone, jędrne korzenie | Jest w nich jeszcze woda | Odczekać kilka dni i sprawdzić ponownie |
| Brązowe, miękkie lub puste korzenie | Gnicie, zwykle od nadmiaru wody | Wyciąć je, przesadzić do świeżej kory |
| Pomarszczone, wiotkie liście | Za mało wody, często dlatego, że korzenie obumarły | Sprawdzić korzenie, zmienić podlewanie |
| Pąki żółkną i opadają | Przeciąg, gorąco lub nagła zmiana miejsca | Trzymać roślinę w jednym miejscu |
| Najniższy liść powoli żółknie | Naturalne starzenie | Pozwolić mu opaść samemu |
Korzenie powietrzne wyrastające ponad doniczkę są normalne. Lepiej ich nie ruszać.
Czy storczyki mogą rosnąć razem z innymi roślinami doniczkowymi?
Tak, a grupa roślin pomaga utrzymać wilgotność. Na bardzo małej powierzchni można to zrobić, stawiając przy jasnym oknie ogród wertykalny bez wiercenia. Urban Planty ogród wertykalny rozpiera się teleskopowym drążkiem między podłogą a sufitem, regulowany jest do 285 cm i mieści dziewięć roślin na mniej niż metrze kwadratowym podłogi, więc nadaje się też do wynajmowanego mieszkania.
Każda doniczka ma zbiornik na 300 ml wody, co odpowiada ziołom i niewielkim roślinom, w tym wielu roślinom łatwym w uprawie. Storczyk powinien jednak zostać w swojej przezroczystej doniczce z korą, bez wody stojącej pod korzeniami.
Frequently asked questions
Jak często podlewać storczyka falenopsis?
Storczyk falenopsis latem potrzebuje wody mniej więcej raz w tygodniu, zimą co 10–14 dni. Podlewa się go, gdy korzenie w przezroczystej doniczce srebrzeją, mocząc doniczkę przez 10–15 minut i dokładnie odsączając.
Czy obcinać pęd storczyka po przekwitnięciu?
Brązowy pęd storczyka ścina się przy podstawie. Zielony można przyciąć 1–2 cm nad oczkiem, licząc na boczny pęd, albo zostawić; u wyczerpanej rośliny lepiej ściąć go całkowicie.
Dlaczego storczyk nie chce zakwitnąć ponownie?
Storczyk najczęściej nie zakwita ponownie z powodu zbyt małej ilości światła lub zbyt ciepłych nocy. Cztery do sześciu tygodni nocy w 15–18 °C jesienią, na jasnym parapecie, zwykle wywołuje nowy pęd kwiatowy.
Czy można posadzić storczyka w zwykłej ziemi?
Nie. Storczyk falenopsis potrzebuje grubej kory; w zwykłej ziemi korzenie nie mają powietrza i szybko zaczynają gnić.
Jak wyglądają zdrowe korzenie storczyka?
Zdrowe korzenie storczyka są jędrne, suche mają kolor srebrzystoszary, a mokre zielony. Brązowe, miękkie lub puste korzenie są zgniłe i należy je wyciąć.
