Jadalne kwiaty na balkonie: 12 gatunków do uprawy w doniczkach

Nasturcje, nagietki i bratki rosną w wielu balkonowych skrzynkach, ale mało kto myśli o nich jak o jedzeniu. Jadalne kwiaty wnoszą na talerz kolor i smaki, których nie kupi się w supermarkecie. Warunek jest jeden: trzeba dokładnie wiedzieć, co się posadziło i jak to rosło.

Balkon albo kilka skrzynek za oknem wystarczy na kilkanaście gatunków, których kwiaty trafiają prosto do kuchni. Część z nich to rośliny jednoroczne wysiewane wiosną, inne to zioła, które być może już stoją w doniczce.

Poniżej tabela z dwunastoma gatunkami, ich smakiem i najlepszym zastosowaniem, zasady bezpieczeństwa obowiązujące bez wyjątku oraz wskazówki dotyczące zbioru i przygotowania kwiatów.

Jakie kwiaty z balkonu można jeść?

Większość jadalnych kwiatów ma łagodny smak, ale niektóre są wyraziste. Nasturcja jest ostra jak rzeżucha, kwiaty szczypiorku smakują cebulą, a goździki przyprawą korzenną o tej samej nazwie. Wszystkie dwanaście gatunków z tabeli dobrze rośnie w doniczkach i skrzynkach.

Jak uprawiać jadalne kwiaty w doniczkach?

Większość tych roślin potrzebuje co najmniej pięciu, sześciu godzin bezpośredniego słońca dziennie. Na balkonie od północy poradzą sobie bratki, szczypiorek i nasturcje, natomiast lawenda, cukinia i bazylia będą tam kwitły słabo.

Rośliny jednoroczne, takie jak nasturcja, nagietek, ogórecznik i chaber, wysiewa się w kwietniu do doniczek na parapecie albo po zimnych ogrodnikach, w połowie maja, wprost do skrzynek. Bratki i fiołki rogate lubią chłód: sadzi się je jesienią lub wczesną wiosną, a kwitną od marca do czerwca.

Bratki kupione na targu w marcu są zwykle uprawiane jako rośliny ozdobne, dlatego do jedzenia lepiej nadają się te wysiane samodzielnie. Więcej o tym w części o bezpieczeństwie.

• Wielkość doniczki: dla nasturcji, nagietka, bratków i szczypiorku wystarczy 1–3 litry ziemi, dla lawendy i róży 10 litrów lub więcej, dla cukinii co najmniej 30–40 litrów.
• Podłoże: dobra ziemia do ziół lub warzyw. Nasturcja w mocno nawożonej ziemi wytwarza dużo liści i mało kwiatów.
• Podlewanie: regularne, bez zastoju wody w podstawce. Lawenda znosi suszę, cukinia i ogórecznik nie.
• Usuwanie przekwitłych kwiatów: nagietki, bratki i nasturcje kwitną dłużej, jeśli kwiaty zbiera się na bieżąco.

Szczypiorek, bazylia i lawenda być może rosną już na balkonie jako zioła. Przy zakładaniu uprawy od zera przyda się poradnik o tym, jak założyć ogródek ziołowy na balkonie.

Gdzie zmieścić je na małym balkonie?

Nasturcje, bratki, nagietki, szczypiorek, goździki i bazylia są na tyle niewielkie, że pasują do doniczek ustawionych pionowo. Urban Planty ogród wertykalny mieści dziewięć doniczek, każdą z rezerwuarem na 300 ml wody, na drążku rozpieranym między podłogą a sufitem. To ogród wertykalny bez wiercenia, który zajmuje mniej niż metr kwadratowy podłogi. Cukinia i róża lepiej czują się w dużej donicy na podłodze.

Jakie zasady obowiązują przy jedzeniu kwiatów?

Jadalne kwiaty są bezpieczne tylko wtedy, gdy wiadomo, co się je i jak roślina rosła. Te zasady obowiązują bez wyjątku:

• Tylko bez oprysków: jeść można wyłącznie kwiaty wyhodowane samodzielnie bez środków ochrony roślin. Rośliny ozdobne z centrum ogrodniczego mogą zawierać pozostałości preparatów niedopuszczonych do upraw jadalnych, dlatego najbezpieczniej jest siać albo kupować sadzonki oznaczone jako zioła lub warzywa.
• Pewne rozpoznanie: jeśli nie ma pewności, co to za roślina, nie należy jej jeść. Warto sprawdzić łacińską nazwę na torebce z nasionami lub etykiecie.
• Nie z kwiaciarni: kwiaty cięte i doniczkowe z kwiaciarni czy marketu nie są uprawiane do jedzenia. Nie nadają się też kwiaty zbierane przy drogach i w parkach.
• Alergie: nagietek, chaber i stokrotka należą do astrowatych, tak jak rumianek i ambrozja. Osoby uczulone na te rośliny powinny ich unikać.
• Umiar: kwiaty to przyprawa i dekoracja, a nie główny składnik. Ogórecznik zawiera alkaloidy pirolizydynowe, dlatego je się go tylko od czasu do czasu i w małych ilościach, a w ciąży lepiej go unikać.

Kiedy i jak zbierać jadalne kwiaty?

Najlepsza pora to przedpołudnie, kiedy rosa już obeschła, a kwiaty jeszcze nie zwiędły od upału. Wybiera się świeżo rozwinięte kwiaty, a nie te, które już przekwitają albo mają brązowe brzegi.

1. Kwiaty uszczypnąć lub obciąć z krótką szypułką.
2. Delikatnie otrząsnąć z owadów i na chwilę zanurzyć w misce z zimną wodą.
3. Osuszyć na ręczniku papierowym.
4. Przy różach i goździkach odciąć białą, gorzką nasadę płatków. Z większych kwiatów, na przykład cukinii, usunąć pręciki i słupek.
5. Jeśli kwiaty nie zostaną użyte od razu, przechowuje się je w lodówce w pojemniku wyłożonym wilgotnym ręcznikiem papierowym, najwyżej dzień lub dwa.

U cukinii zbiera się kwiaty męskie, osadzone na cienkiej szypułce. Kwiaty żeńskie mają u nasady mały zawiązek, z którego wyrasta owoc.

Jak wykorzystać jadalne kwiaty w kuchni?

Kwiaty są delikatne, więc zwykle dodaje się je na końcu. Ciepło i kwas szybko odbierają im kolor i jędrność.

• Sałatki: nasturcje, bratki, ogórecznik i płatki nagietka, dodane po sosie.
• Kostki lodu: bratki lub kwiaty ogórecznika zamrożone w wodzie do letnich napojów.
• Masło i twarożek: drobne kwiatki szczypiorku lub płatki nagietka wmieszane w masło albo twarożek.
• Ocet: kwiaty szczypiorku zalane octem z białego wina po około dwóch tygodniach barwią go na różowo i nadają łagodny cebulowy smak.
• Faszerowane kwiaty cukinii: z ricottą lub twarogiem i ziołami, smażone w lekkim cieście.
• Wypieki: cukier lawendowy lub różany, kandyzowane bratki, goździki na torcie.
• Nasiona nasturcji: zielone, niedojrzałe nasiona marynuje się w occie jak kapary.

Kwiaty bazylii również są jadalne, ale jeśli zależy nam na liściach, uszczykuje się je od razu. Więcej na ten temat w artykule o tym, jak uprawiać bazylię w doniczce.

Gotowy na swój ogród?

Na małej przestrzeni.
I do tego pięknie.

System wertykalny  ·  Chroniony patentem  ·  9 ziół  ·  Bez wiercenia

Discover Urban Planty →

★ 4.9/5  ·  ponad 800 zadowolonych klientów